Obezite her geçen gün tüm dünyada hızlıca artan önemli bir ağlık problemi haline gelmiştir. obezitenin tanımlanmasında kullanılan sınıflama vücut kitle indeksine (VKİ) – body mass index (BMI) göre yapılmaktadır. Vücut kitle indeksi – body mass index (VKİ, BMI) kilogram cinsinden ağırlığın metre cinsinden boyun karesine oranı ile hesaplanmaktadır.
Yapılan hesaplama sonucu elde edilen VKİ değeri:
Obeziteye neden olan sebepleri kısaca özetleyecek olursak:
olarak alt başlıklarda inceleyebiliriz.
Obezite dünya sağlık örgütü tarafından hastalık olarak kabul edilmiştir. Obezite aslında bir metabolizma hastalığı olup birçok organda geriye dönüşsüz zararlar ortaya çıkarabilir. Obezite ile ilişkili hastalıkları sayacak olursak:
Kalp hastalığı, şeker hastalığı, hipertansiyon, solunum sistemi hastalıkları, kanser hastalıkları, iskelet sistemi hastalıkları, merkezi sinir sistemi hastalıkları, hormonal hastalıklar gibi.. kısacası tüm vücudu ilgilendirecek sistemik bozukluklara neden olmaktadır. Bu bozukluklar zaman geçtikçe geri dönüşü olmayan evrelere ulaşmaktadır.
Obezitenin genetik nedenleri, daha çok ailevi bir obezite durumunu belirler. Tam anlamıyla açıklığa kavuşmamış olmakla beraber multifaktöryel nedenler arasındadır.
Obezitenin hormonal nedenleri böbrek üstü bezinden kaynaklanan bir hastalık yada beyindeki bir tümörden kaynaklanabilir. Obez olan bireylerde obezitenin nedenleri araştırılırken bu konuya dikkat edilmelidir.
Obezitenin beslenmeye bağlı nedenleri en sık görülen nedendir. Ve bu nedendeki asıl neden yanlış beslenmedir. Yanlış beslenme içine düzensiz beslenme ve yanlış içerikli beslenme girer. Bu neden uzman bir diyetisyen rehberliğinde aşılabilir.
Yeme bozukluğuna bağlı obezite klinikte sık olmasa da karşımıza çıkabilmektedir. Yeme bozukluğu altında psikolojik nedenler yatabilmektedir. Obez bir bireyin obezite tedavisi sırasında yeme bozukluğu muhakkak irdelenmeli ve gerekirse psikoterapi verilmelidir.
Yaşam şekline bağlı obezite tüm nedenler ile beraber olabileceği gibi tek başına bir sebepte olabilir. Çağımızın getirdiği teknolojik gelişme ile beraber ortaya çıkan sedanter yaşam obezitenin sebebi olabileceği gibi sonucunda olabilir. Sedanter yaşam ve obezite ilişkisi artık kısır bir döngüye dönüşmüştür obez bireylerde. Bu kısır döngüyü kırmak tedavide ana prensiplerden biri olmalıdır.
Birçok faktörün neden olduğu böyle sinsi bir hastalığın tedavisi de aynı şekilde multidisipliner bir yaklaşımla mümkündür. Alanında uzman bir ekip tarafından elde edilecek başarı oranları çok yüksektir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI)’ne göre yapılan sınıflama sonucunda bireyin hangi aralıkta olduğu hesaplanır. Bu değere göre kabaca tavsiye edilecek yollar şekillenir. Ancak asıl tedaviye karar vermek için bireyin yeme alışkanlığı, hayat şekli, eşlik eden hastalıkları ve görülmesi gereken tetkik sonuçlarını bilmek gerekir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI) değerine göre sınıf 1 obez olan bir bireye obezite ameliyatlarından ziyade yardımcı zayıflama yöntemleri önerilebilir. Bu yöntemler arasında mide balonu ve mide botoksu sayılabilir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI) değerine göre sınıf 2 obez olan bir bireye eğer eşlik eden kronik hastalıkları varsa obezite ameliyatları önerilebilir. Eşlik eden kronik hastalığı yok ise obezite cerrahı ile birey arasında kişinin kendine ait özellikleri asaya yatırılır ve ortak bir karar verilir. Bu özellikteki bireyin cerrahimi yoksa yardımcı yöntemler ile mi tedavi edileceğine tüm koşullar dikkate alınarak karar verilmelidir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI) değerine göre morbid obez olan bireye obezite ameliyatı önerilebilir. Obezite ameliyatı olarak tüp mide mi, gastrik bypass mı yada başka bir yöntem mi uygulanacağına ek hastalıklarına göre karar verilir. Günümüzde tüp mide ameliyatı oldukça popüler olan bir yaklaşımdır. Ancak şeker hastalığı olan yada reflüsü olan hastalarda RNY yada mini dediğimiz bypass çeşitleri de tercih edilebilir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI) değerine göre fazla kilolu (şişman) olan bireylere yardımcı zayıflama yöntemleri tavsiye edilebilir.
Vücut kitle indeksi (VKİ & BMI) değerine göre normal kilolu olan bireylere kilosunu koruma yolları ile ilgili öneriler verilir.